"අම්මා අප අතරින් සමුගත්තා..." වයසට අභියෝග කරමින් ශාස්ත්රපති උපාධියක් ලබාගත් දිරිය මාතාව ජීවිතයෙන් සමුගනී..
මිනිසුන්ගේ නොසැලෙන අරමුණු ඉලක්ක ඔවුන්ට ආශිර්වාදයක්. මේ අම්මා ගැන අද බොහෝ දෙනෙක් හඳුනන්නේ ඇයත් අන්න ඒ වගේ දිරිය කාන්තාවක් වන නිසයි..
ලීලාවතී ඇසිලින් ධර්මරත්න, මේ මාතාව වයස අවුරුදු 97දී සිය ශාස්ත්රපති උපාධිය හිමි කර ගැනීමට සමත් වුණා. දියණියන් සිව් දෙනෙකුගේ මවක් වුණු ඇයගේ ජීවිතයේ තිබුණු ලොකුම ආසාවක් තමයි ඇය මෙන්න මේ විදිහට ඉටු කරගත්තේ. ඔන්න ඉතින් ඒ විදිහට කාගේත් අවදානය දිනාගත්ත මේ මාතාව ඊයේ සිය ජීවන චාරිකාව අවසන් කරලා.
කැලණිය විශ්වවිද්යාලයේ 143 වන උපාධි ප්රදානෝත්සවයේදී බෞද්ධ දර්ශනය පිළිබඳ ශාස්ත්රපති උපාධියක් ලබාගත් ඇය 1927 වසරේ නොවැම්බර් මස 30 වැනි දින වාරණ, මිල්ලෑව නම් ගම්මානයෙහි උපන් ලීලාවතී ඇසිලින් ධර්මරත්න, මිල්ලෑව බාලිකා විද්යාලයෙන් මූලික අධ්යාපනය ලැබූ අතර, ඇය 1946 වසරේදී ඇය අධ්යයන පොදු සහතික පත්ර සාමාන්ය පෙළ විභාගයට පෙනී සිට තිබෙනවා.
පසුව, ඇය 1955 වසරේදී වේයන්ගොඩ, රුක්ගහවිල, මීවල මිශ්ර පාඨශාලාවේ ඉංග්රීසි භාෂා ගුරුවරියක ලෙස සේවය කළා.
ඔන්ලයින් ඔස්සේ පශ්චාත් උපාධි පාඨමාලාව හැදෑරූ ඇය බෞද්ධ මනෝවිද්යාව, බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනය, ධර්ම සංගායනා ආදී ක්ෂේත්ර පිළිබඳව අධ්යයනය කළ ඇය, පසුව බණ්ඩාරනායන අනුස්මරණ ජාත්යන්තර සම්මන්ත්රණ ශාලාවේදී පැවති කැලණිය විශ්වවිද්යාලයේ උපාධි ප්රදානෝත්සවයේදී ශාස්ත්රපති උපාධිය හිමිකරගත්තා.
රටට ආදර්ශයක් සැපයූ ඇයගේ මේ වියෝව ඇත්තෙන්ම බොහෝ දෙනෙක්ගේ නෙතට කඳුළක් උනන හේතුවක් වුණා.
ඉතින් මේ මාතාවගේ සමුගැනීම ගැන ඇයගේ දියණිය මුහුණුපොතට එක්කර තිබුණේ මෙවන් සටහනක්.


